Smear (Pap) testi, rahim ağzından sürüntü alınarak hücrelerin incelendiği basit ve ağrısız bir tarama testidir. HPV kaynaklı hücre değişikliklerini kansere dönüşmeden yıllar önce yakalayabilir.
Smear testi (Pap testi), rahim ağzındaki hücre değişikliklerini daha kansere dönüşmeden yıllar önce yakalayabilen basit bir tarama testidir. Rahim ağzı kanseri, düzenli taramayla büyük ölçüde önlenebilen nadir kanserlerden biridir.
Bu yazıda smear testinin ne olduğunu, kimlere ne sıklıkla önerildiğini, teste nasıl hazırlanacağınızı ve sonuçların ne anlama geldiğini açıklıyoruz.
Smear Testi Nedir, Neyi Ölçer?
Smear testinde rahim ağzı yüzeyinden küçük bir fırça ile hücre örneği alınır ve laboratuvarda incelenir. Amaç, kanseri değil, kansere yıllar içinde dönüşebilecek erken hücre değişikliklerini yakalamaktır.
Bu değişikliklerin neredeyse tamamının nedeni HPV (insan papilloma virüsü) enfeksiyonudur. Bu nedenle birçok laboratuvar, aynı örnekten HPV testi de çalışır; iki test birlikte taramanın gücünü artırır.
Kimlere, Ne Sıklıkla Yapılmalı?
Tarama genellikle 21 ile 30 yaş arasında başlar ve yaklaşık 65 yaşına kadar sürer. Sıklık; yaşınıza, kullanılan test türüne ve önceki sonuçlarınıza göre 3 ile 5 yılda bir olacak şekilde planlanır.
- Şikayetiniz olmasa bile taramaya düzenli katılın; erken değişiklikler belirti vermez
- HPV aşısı olanlar da taramaya devam etmelidir
- Gebelik planı olanlar, taramayı gebelik öncesinde güncellemelidir
- Histerektomi geçirenlerde taramanın gerekip gerekmediğini hekiminiz belirler
Teste Nasıl Hazırlanılır?
Testin güvenilirliği için randevunuzu adet dışı bir döneme almanız yeterlidir. Testten önceki 2 gün içinde vajinal krem, fitil ve vajinal duş kullanmamanız, örneğin kalitesini korur.
İşlem jinekolojik muayene sırasında yapılır, yalnızca birkaç saniye sürer ve çoğu kadın için ağrısızdır. Sonrasında günlük yaşamınıza hemen dönebilirsiniz; hafif lekelenme görülebilir ve normaldir.
Sonuçlar Ne Anlama Gelir?
Sonuçların büyük çoğunluğu normaldir ve bir sonraki tarama tarihine kadar başka işlem gerekmez. Anormal sonuç ise panik nedeni değildir; çoğu zaman HPV kaynaklı, kendiliğinden gerileyebilen hafif değişiklikleri gösterir.
Rapordaki ASCUS ve LSIL gibi ifadeler genellikle hafif değişiklikleri, HSIL ise daha yakın izlem ve işlem gerektiren değişiklikleri tanımlar. Hekiminiz sonuca göre izlem, HPV testi veya kolposkopi önerebilir.
Anormal Sonuçta Sırada Ne Var?
Kolposkopi, rahim ağzının büyüteçli bir aletle yakından incelenmesidir; muayeneye benzer ve birkaç dakika sürer. Gerekirse aynı seansta küçük bir doku örneği (biyopsi) alınır.
İleri değişikliklerde, rahim ağzının ilgili bölümü LEEP veya konizasyon gibi kısa işlemlerle çıkarılabilir; bu işlemler hem tanıyı netleştirir hem de tedaviyi sağlar. Gerekli durumlarda endoskopik yöntemlerle ileri değerlendirme yapılır.
Smear ve HPV Aşısı Birlikte Çalışır
HPV aşısı, kansere en sık yol açan virüs tiplerine karşı koruma sağlar; smear testi ise aşının kapsamadığı durumları ve mevcut değişiklikleri yakalar. En güçlü korunma, aşı ile düzenli taramanın birlikteliğidir.
Ne zaman tarama yaptırmanız gerektiğinden emin değilseniz, son test tarihinizle birlikte hekiminize danışmanız yeterlidir; tarama planı yaşınıza ve öykünüze göre dakikalar içinde netleşir.
Kaynaklar
Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki güncel ve bağımsız sağlık kaynaklarından yararlanılmıştır.
- NHS. Cervical screening
- World Health Organization. Cervical cancer
