Berrak veya süt beyazı, kokusuz akıntı normaldir ve döngü boyunca kıvamı değişir. Yeşil, gri, köpüklü, kötü kokulu akıntı ya da kaşıntı ve yanma eşlik ediyorsa değerlendirilmelidir.
Vajinal akıntı, vajinanın kendini temizleyen ve koruyan doğal bir işlevidir. Her kadında bir miktar akıntı bulunur ve bu tamamen normaldir. Akıntının rengi, kıvamı ve miktarı adet döngüsü boyunca hormonlara bağlı olarak değişir.
Bu rehberde normal akıntının nasıl göründüğünü, hangi renk ve kıvam değişikliklerinin bir enfeksiyona işaret edebileceğini ve hangi durumlarda bir uzmana başvurmanız gerektiğini açıklıyoruz.
Normal Akıntı Nasıl Olur?
Normal vajinal akıntı berrak ya da süt beyazı renktedir, belirgin bir kokusu yoktur ve kaşıntı, yanma gibi şikayetlere yol açmaz. Günlük miktarı kişiden kişiye değişir.
Akıntının kıvamı döngü boyunca değişir: adet sonrası daha az ve yoğun, yumurtlama döneminde daha bol, berrak ve kaygan, yumurtalama sonrasında ise daha koyu ve yapışkan olur. Gebelikte ve doğum kontrol yöntemi kullanımında da miktar artabilir.
Akıntı Renkleri ve Anlamları
Renk tek başına tanı koydurmaz, ancak yol gösterici olabilir:
- Berrak ve kaygan: yumurtlama dönemine ait normal akıntıdır
- Süt beyazı, kokusuz: normal kabul edilir
- Kalın, beyaz, kesik süt görünümünde ve kaşıntılı: mantar enfeksiyonunu düşündürür
- Gri, balık kokulu ve ince: bakteriyel vajinozis ile ilişkili olabilir
- Sarı veya yeşil, köpüklü, kötü kokulu: enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir
- Kahverengi: genellikle eski kandır, adet öncesi veya sonrası görülebilir
- Pembe: hafif kanama ile karışmış akıntıdır, implantasyon veya tahrişe bağlı olabilir
Kahverengi veya pembe akıntı çoğu zaman zararsızdır, ancak adet dönemi dışında tekrarlıyorsa değerlendirilmelidir.
Hangi Durumlar Enfeksiyonu Düşündürür?
Akıntının rengi kadar ona eşlik eden şikayetler de önemlidir. Kaşıntı, yanma, idrar yaparken acı, ilişki sırasında ağrı, kızarıklık ve şişlik gibi belirtiler enfeksiyon olasılığını artırır.
Kötü veya balık benzeri koku, akıntının aniden artması ve renginin belirgin şekilde değişmesi de değerlendirilmesi gereken bulgulardır. Bu şikayetlerin çoğu basit tedavilerle hızla düzelir.
Akıntı Nasıl Değerlendirilir?
Değerlendirme, şikayetlerin dinlenmesi ve jinekolojik muayene ile başlar. Gerektiğinde akıntıdan örnek alınarak mikroskobik inceleme veya kültür yapılır. Bu, hangi mikroorganizmanın etken olduğunu belirler.
Doğru tanı önemlidir, çünkü mantar enfeksiyonu ile bakteriyel vajinozis farklı tedaviler gerektirir. Kendi kendine ilaç kullanmak, tabloyu maskeleyebilir ve tedaviyi zorlaştırabilir.
Vajinal Sağlığı Korumak İçin Öneriler
Vajina kendi kendini temizleyen bir organdır. Vajina içini yıkamak (duş uygulaması) doğal dengeyi bozar ve enfeksiyon riskini artırır; bu nedenle önerilmez. Dış bölgenin ılık su ile yıkanması yeterlidir.
Pamuklu iç çamaşırı tercih etmek, çok dar giysilerden kaçınmak, parfümlü hijyen ürünlerini kullanmamak ve ıslak mayo ya da spor kıyafetiyle uzun süre kalmamak faydalıdır.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Akıntınızın rengi, kokusu veya miktarı belirgin şekilde değiştiyse, kaşıntı, yanma veya ağrı eşlik ediyorsa bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmanız önerilir. Ayrıca adet dışı kanama ile birlikte olan akıntılar mutlaka değerlendirilmelidir.
Op. Dr. Ayşet Jane Özcan, Bahçelievler İstanbul'da vajinal enfeksiyonların tanı ve tedavisinde kişiye özel bir yaklaşım sunar. Sorularınız için randevu oluşturabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki güncel ve bağımsız sağlık kaynaklarından yararlanılmıştır.
- NHS. Vaginal discharge
