Miyom, rahim kasından gelişen iyi huylu bir kitledir. Çoğu miyom belirti vermez ve tedavi gerektirmez; ancak kanama, ağrı veya baskı yapan miyomlar takip ya da tedavi edilebilir.
Miyom (rahim miyomu), rahmin kas tabakasından gelişen, iyi huylu tümörlerdir. Üreme çağındaki kadınlarda oldukça sık görülür ve birçok kadında hiçbir belirti vermeden yıllarca fark edilmeden kalabilir.
Bu rehberde miyomun ne olduğunu, belirtilerini, neden geliştiğini, tiplerini, nasıl teşhis edildiğini ve tedavi seçeneklerini açıklıyoruz. Miyomların büyük çoğunluğunun iyi huylu olduğunu ve her miyomun tedavi gerektirmediğini baştan vurgulamak isteriz.
Kısaca: Miyom Nedir?
Miyomlar, rahim duvarını oluşturan düz kas ve bağ dokusundan köken alan kitlelerdir. Boyutları birkaç milimetreden, rahmi belirgin biçimde büyüten çaplara kadar değişebilir. Bir kadında tek bir miyom bulunabileceği gibi, birden fazla miyom da bir arada görülebilir.
Miyomlar östrojen ve progesteron hormonlarına duyarlıdır; bu nedenle üreme çağında büyüyebilir ve menopozdan sonra genellikle küçülme eğilimi gösterir. İyi huylu olmaları, kansere dönüşme risklerinin çok düşük olması anlamına gelir.
Miyom Belirtileri Nelerdir?
Miyomların birçoğu sessizdir ve rutin muayene sırasında tesadüfen saptanır. Belirti verdiklerinde ise en sık şu şikayetlere yol açarlar:
- Yoğun ve uzun süren adet kanaması
- Adet dışı dönemde kanama veya lekelenme
- Kasık bölgesinde baskı, dolgunluk veya ağrı
- Sık idrara çıkma ya da mesanenin tam boşalmadığı hissi
- Bel ağrısı ve kabızlık
- Bazı durumlarda gebe kalmada güçlük
Belirtilerin şiddeti miyomun boyutundan çok, yerleşim yerine bağlıdır. Rahim iç boşluğuna yakın yerleşen küçük bir miyom bile belirgin kanamaya neden olabilir.
Miyom Neden Olur?
Miyomların kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, gelişimlerinde hormonların ve genetik yatkınlığın önemli rol oynadığı düşünülür. Ailesinde miyom öyküsü olan kadınlarda görülme olasılığı daha yüksektir.
Erken yaşta adet görme, kilo fazlalığı ve bazı beslenme alışkanlıkları gibi etkenler de riski etkileyebilir. Östrojen ve progesteronun miyom büyümesini desteklemesi, bu kitlelerin neden üreme çağında daha belirgin olduğunu açıklar.
Miyom Çeşitleri
Miyomlar, rahim duvarındaki yerleşimlerine göre sınıflandırılır ve bu yerleşim belirtileri büyük ölçüde belirler:
- Submüköz miyom: Rahim iç boşluğuna doğru büyür; en çok kanama ve doğurganlık sorunuyla ilişkilidir.
- İntramural miyom: Rahim kas duvarının içinde yer alır; en sık görülen tiptir.
- Subseröz miyom: Rahmin dış yüzeyine doğru büyür ve çevre organlara baskı yapabilir.
Miyom Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı genellikle jinekolojik muayene ve ultrason ile konur. Ultrason, miyomların sayısını, boyutunu ve yerleşimini gösteren en pratik yöntemdir.
Bazı durumlarda, özellikle rahim iç boşluğunu değerlendirmek veya tedaviyi planlamak için MR görüntüleme, histeroskopi ya da salin infüzyon sonografisi gibi ek yöntemlere başvurulabilir.
Miyom Tedavisi
Tedavi kararı; belirtilerin şiddetine, miyomun boyut ve yerleşimine, kadının yaşına ve gebelik planına göre kişiye özel verilir. Belirti vermeyen küçük miyomlar çoğunlukla yalnızca düzenli takip edilir.
Belirti veren miyomlarda ilaç tedavileri kanamayı ve şikayetleri azaltabilir. Gerektiğinde, yalnızca miyomun çıkarıldığı miyomektomi ya da uygun vakalarda rahmin alındığı cerrahi seçenekler değerlendirilir. Laparoskopik ve histeroskopik yöntemler, uygun miyomlarda daha küçük kesi ve daha hızlı iyileşme sağlayabilir.
Doğurganlığını korumak isteyen kadınlarda tedavi, hem şikayetleri gidermeyi hem de rahmi korumayı hedefler. Doğru planlama ile birçok kadın şikayetlerinden kurtulur ve yaşam kalitesini geri kazanır.
Kaynaklar
Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki güncel ve bağımsız sağlık kaynaklarından yararlanılmıştır.
- NHS. Fibroids
